Test-Aankoop: 'Digitale tv lost beloften niet in'

D

rie jaar na de komst in ons land blijft consumentenorganisatie Test-Aankoop echter sceptisch over het werkelijke voordeel voor de klant. De grote boosdoener is het gebrek aan concurrentie op de markt waardoor de consument geen keuzevrijheid heeft. Test-Aankoop doet een aantal voorstellen aan de regionale regeringen om een sociale digitale televisie op maat van de consument mogelijk te maken. In afwachting heeft de analoge televisie via de kabel nog een mooie toekomst voor zich.

Aangekondigd met veel toeters en bellen
Ruim drie jaar geleden werd digitale televisie met veel poeha aan ons voorgesteld. De eerste twee aanbieders (Belgacom TV en Telenet) deden niet alleen mooie beloftes over de buitengewone beeld- en geluidskwaliteit en het gebruiksgemak, de technologie van de toekomst moest ons bovendien een veel grotere vrijheid bieden. Als we hen mochten geloven, zou de kijker voortaan volledig "à la carte" programma's kunnen kiezen die beantwoorden aan zijn eigen voorkeur, beschikbaarheid en kwaliteitseisen. Sindsdien zijn ook enkele andere aanbieders op de kar gesprongen, maar de teleurstelling blijft vrij groot.

Enkele voordelen, onder voorwaarden...
Het grootste voordeel van digitale televisie is een betere beeld- en geluidskwaliteit. Om hiervan te genieten moet evenwel een dubbele voorwaarde vervuld zijn: zo dient men niet alleen te beschikken over een lcd- of plasmatoestel, maar ook over een home cinema systeem. Zoniet gaan de voordelen teniet. Een andere voordeel is dat het aantal beschikbare zenders is toegenomen. Vraag is in hoeverre deze zenders ook interessant zijn. Sommige interactieve functies zijn handig, zoals de elektronische programmagids en de mogelijkheid om films te huren zoals in de videotheek.

 ... en tal van nadelen.
Digitale televisie brengt ontegensprekelijk diverse nadelen met zich mee. Dat is de schuld van de onmisbare decoder, het toestel dat het digitale signaal ontcijfert. Zo is de prijs van de decoder sterk overdreven: van € 75 tot 399 naargelang van de operator en het model voor toestellen die vaak weinig performant zijn en nog steeds enkele kinderziekten vertonen. De consument heeft vaak geen keuze wat de decoder betreft: hij moet de decoder van de provider kopen of huren. Dubbele pech voor twee televisies in huis heeft: dan moet de consument voor elk televisietoestel een decoder hebben waardoor de prijs wordt vermenigvuldigd. En dat terwijl bij analoge televisie probleemloos meerdere televisies kunnen worden geïnstalleerd zonder bijkomende kosten, op die van de bekabeling na. Met de gewone decoders is het trouwens meestal onmogelijk om een digitale zender te bekijken en tegelijk op te nemen bij een andere digitale zender. Dat is te wijten aan het feit dat de standaarddecoders meestal slechts één tuner hebben. En zelfs als u een decoder met twee tuners hebt, bent u als klant van Belgacom TV nog geen stap verder. De gelijktijdige ontvangst van twee digitale kanalen vereist immers vdsl, een sneller protocol dan adsl. Op dit moment bedraagt de vdsl-dekking echter nauwelijks 50 % van de bevolking.

De reactietijd is erg lang. Voorbeelden: zappen of teletekst raadplegen gaat veel trager via de decoder dan rechtstreeks op de televisie. Door de menu's navigeren gaat vaak tergend traag, en dan zwijgen we nog over het algemene gebrek aan gebruiksvriendelijkheid en de zwakke grafische presentatie. Tenslotte moet de decoder bij voorkeur voortdurend op het elektriciteitsnet aangesloten zijn om ervoor te zorgen dat software-updates op afstand op elk moment kunnen gebeuren. Het is dan ook niet eenvoudig om het energieverbruik in de stand-bystand te drukken. Dat is des te erger omdat het verbruik aardig kan oplopen (tot 25 W).

Regelgevend initiatief nodig
Voor veel van deze nadelen zijn de aanbieders zelf verantwoordelijk en zij hebben er geen belang bij om hieraan te verhelpen. Zo klaagt Test-Aankoop aan:

• dat men voor een abonnement op Belgacom TV een telefoonabonnement bij Belgacom moet hebben. Bovendien worden klanten met een Discovery Line uitgesloten.
• dat de abonnees van Belgacom TV niet kunnen opteren voor internet via de telefoonlijn of via een andere leverancier dan Belgacom.
• dat bepaalde operatoren een verouderde decoder met harde schijf aanbieden en supplementen aanrekenen om basisfuncties van die harde schijf te kunnen benutten.

Om deze problemen weg te werken zal er wellicht echte, georganiseerde concurrentie moeten komen, zowel op het vlak van kabel en adsl als wat de digitale transmissie via antenne of satelliet betreft. De regering geeft consumenten die overstappen op digitale televisie een duwtje in de rug door een verlaagd btw-tarief aan te bieden (12 % in plaats van 21 % voor analoge televisie). Dat is goed maar men zou veel meer inspanningen moeten leveren om concurrentie te creëren zodat digitale televisie eindelijk voor iedereen toegankelijk wordt.
De minder kapitaalkrachtige consument dreigt immers uit de boot te vallen. Ook de consument die geen boodschap heeft aan interactieve toepassingen zit in hetzelfde schuitje.

Om die reden vraagt Test-Aankoop de decretale bepaling van een basispakket – met daarin de nationale openbare omroepen en de populairste commerciële zenders – dat alle dienstenverdelers verplicht moeten aanbieden.  Dit pakket mag niet worden versleuteld, zodat het kan bekeken worden op eender welke decoder, met inbegrip van de decoders ingebouwd in de televisie. Het ongecodeerde aanbod van INDI (1/3 van de Vlaamse kabel kijkers), de enige kabeloperator die de meest populaire zenders ongecodeerd digitaal op de kabel zet, dient als voorbeeld gevolgd worden. Technisch gezien is er immers geen enkele reden waarom de andere dienstenverdelers dit niet kunnen doen. De gemiddelde prijs voor een analoog kabelabonnement bedroeg € 150. Vandaag met digitale TV betalen we minstens 50 % per jaar meer (abonnement, activeringskost, decoder, ...)! Voor iemand met een tweede Tv-toestel kan dit bedrag makkelijk oplopen tot het dubbele 'zonder' daarbij noodzakelijk gebruik te maken van de extra (betalende) interactieve toepassingen.

Kortom de consument wordt vandaag gedwongen om deze dure weg te volgen. Hij kan weliswaar naar satelliet-tv kijken, maar gezien de bekabeling in de meeste huizen afgestemd is op kabel-tv en de bijhorende schotel niet steeds kan (mag) geplaatst worden, is dit voor slechts weinig mensen een echt alternatief. En wat met DVB-T? De Vlaamse regering dient dringend werk te maken van een echt netwerk zoals in Nederland. Het 'Digitenne' aanbod van de KPN kan als inspiratiebron dienen. De eerste decoder krijg je gratis in bruikleen (vanaf de tweede kan je een maandelijkse huur betalen of kopen), het maandelijkse abonnementsgeld bedraagt 7,50 € voor 23 populaire Tv-zenders en 19 radiozenders.

Jouw mening? Jouw ervaring? Reageer in het TV-Visie Forum!

De top of flop van 2008? Stem nu voor de TV-Visie Trofee 2008!